Pronoun means for-a-noun. A Pronoun is a word used instead of a Noun.
Pronoun ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ Noun ਦੀ ਥਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ Noun ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ Pronoun ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Examples:-
- Ram is a handsome boy. He is my student.
- Sita is a beautiful girl. She lives with her husband.
- A dog is a pet animal. It barks at night.
In the above examples, Ram, Sita and A dog are Nouns. In the subsequent sentences, the Pronouns He, She and It are used respectively in place of Ram, Sita and A dog.
ਉਪਰੋਕਤ examples ਵਿੱਚ Ram, Sita, A dog Nouns ਹਨ। ਬਾਅਦ ਦੇ sentences ਵਿੱਚ Ram, Sita, A dog ਦੀ ਥਾਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ He, She, It Pronouns ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ।
Generally, a Pronoun is used to avoid the repetition of a Noun. Repeating the same Noun again and again in a sentence or in subsequent sentences can make the sentence repetitive and unattractive. Therefore, a Pronoun is used instead of the Noun.
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ Pronoun ਦੀ ਵਰਤੋਂ Noun ਦੀ repetition ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ sentence ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ Noun ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤਣ ਨਾਲ sentence repetitive ਅਤੇ unattractive ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ Noun ਦੀ ਥਾਂ Pronoun ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Example:
- Ram is a student. He goes to school every day. He studies English. (Correct)
- Ram is a student. Ram goes to school every day. Ram studies English. (Incorrect)
ਇੱਥੇ He ਦੀ ਵਰਤੋਂ Ram ਦੀ repetition ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
Note:
While using a Pronoun, it should be kept in mind that the Pronoun should agree with its Noun in terms of Person, Number, Gender and Case.
Pronoun ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ Pronoun ਆਪਣੇ Noun ਦੇ Person, Number, Gender ਅਤੇ Case ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Example 1:
- Ram is a handsome boy. He is my student.
Here, Ram is a Third Person, Singular Number, Masculine Gender and Nominative Case Noun. Therefore, He is used as a Pronoun in place of Ram in the subsequent sentence.
ਇੱਥੇ Ram ਇੱਕ Third Person, Singular Number, Masculine Gender ਅਤੇ Nominative Case ਦਾ Noun ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਾਅਦ ਦੇ sentence ਵਿੱਚ Ram ਦੀ ਥਾਂ He Pronoun ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
In other words—
- Ram → Third Person + Singular Number + Masculine Gender → He
Example 2:
- Sita is a beautiful girl. She lives with her husband.
Here, Sita is a Third Person, Singular Number, Feminine Gender and Nominative Case Noun. Therefore, She is used as a Pronoun in place of Sita in the subsequent sentence.
ਇੱਥੇ Sita ਇੱਕ Third Person, Singular Number, Feminine Gender ਅਤੇ Nominative Case ਦਾ Noun ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਾਅਦ ਦੇ sentence ਵਿੱਚ Sita ਦੀ ਥਾਂ She Pronoun ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
In other words—
- Sita → Third Person + Singular Number + Feminine Gender → She
Example 3:
- A dog is a pet animal. It barks at night.
Here, A dog is a Third Person, Singular Number Noun. Since the sex of the dog is not specified, It is used as a Pronoun in place of A dog.
ਇੱਥੇ A dog ਇੱਕ Third Person, Singular Number ਦਾ Noun ਹੈ। ਜਦੋਂ dog ਦਾ sex specify ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਸਦੀ ਥਾਂ It Pronoun ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
In other words—
- A dog → Third Person + Singular Number → It
Thus, an appropriate Pronoun is used according to the Person, Number, Gender and Case of the Noun.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, Noun ਦੇ Person, Number, Gender ਅਤੇ Case ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ appropriate Pronoun ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Kinds of Pronouns
Pronoun ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
Pronouns are divided into the following eleven kinds:
1. Personal Pronouns — ਵਿਅਕਤੀਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
Personal Pronouns are used in place of the names of persons, animals or things.
Personal Pronouns ਦੀ ਵਰਤੋਂ persons, animals ਜਾਂ things ਦੇ names ਦੀ ਥਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Examples:
I, me, we, us, you, he, him, she, her, it, they, them
Example:
- Ram is my friend. He is very helpful.
ਇੱਥੇ He, Ram ਦੀ ਥਾਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
2. Possessive Pronouns — ਅਧਿਕਾਰਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
Possessive Pronouns are used to show possession, ownership or belonging.
Possessive Pronouns ਦੀ ਵਰਤੋਂ possession, ownership ਜਾਂ belonging ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Examples:
mine, ours, yours, his, hers, theirs
Example:
- This book is mine.
ਇੱਥੇ mine ownership ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3. Demonstrative Pronouns — ਸੰਕੇਤਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
Demonstrative Pronouns are used to point out or indicate a person, thing or things.
Demonstrative Pronouns ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ person, thing ਜਾਂ things ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Examples:
this, that, these, those, such, the same
Example:
- This is my book.
- Those are your shoes.
ਇੱਥੇ This ਅਤੇ Those ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
4. Distributive Pronouns — ਵੰਡਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
Distributive Pronouns refer to persons or things one at a time or separately.
Distributive Pronouns ਦੀ ਵਰਤੋਂ persons ਜਾਂ things ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Examples:
each, either, neither
Example:
- Each of the boys received a prize.
ਇੱਥੇ Each boys ਨੂੰ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
5. Reciprocal Pronouns — ਪਰਸਪਰ ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
Reciprocal Pronouns are used to express a mutual or reciprocal relationship between two or more persons or things.
Reciprocal Pronouns ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੋ ਜਾਂ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ persons ਜਾਂ things ਵਿਚਕਾਰ mutual ਜਾਂ reciprocal relationship (ਪਰਸਪਰ ਸੰਬੰਧ) ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Examples:
each other, one another
Example:
- The two friends helped each other.
ਉੱਥੇ each other ਦੋਵਾਂ friends ਦੇ ਪਰਸਪਰ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
6. Reflexive Pronouns — ਨਿੱਜਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
Reflexive Pronouns are used when the subject and the object refer to the same person or thing.
Reflexive Pronouns ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਦੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ subject ਅਤੇ object ਇੱਕੋ person ਜਾਂ thing ਨੂੰ refer ਕਰਦੇ ਹਨ।
Examples:
myself, ourselves, yourself, yourselves, himself, herself, itself, themselves, oneself
Example:
- He hurt himself.
ਇੱਥੇ He ਅਤੇ himself ਇੱਕੋ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ refer ਕਰਦੇ ਹਨ।
7. Emphatic or Emphasizing Pronouns — ਜ਼ੋਰਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
The same forms as Reflexive Pronouns are called Emphatic or Emphasizing Pronouns when they are used to give emphasis or stress to the subject.
Reflexive Pronouns ਵਾਲੀਆਂ ਹੀ forms ਨੂੰ Emphatic ਜਾਂ Emphasizing Pronouns ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ subject ਉੱਤੇ emphasis ਜਾਂ stress ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Examples:
myself, ourselves, yourself, yourselves, himself, herself, itself, themselves, oneself
Example:
- He himself comes here.
ਇੱਥੇ himself ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ subject He ਉੱਤੇ emphasis ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ himself ਇੱਥੇ Emphatic Pronoun ਹੈ।
Note: Emphatic Pronouns are commonly used immediately after the subject or later in the sentence to emphasize the subject.
8. Indefinite Pronouns — ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
Indefinite Pronouns refer to persons or things in a general or indefinite way, without specifying exactly who or what is meant.
Indefinite Pronouns ਦੀ ਵਰਤੋਂ persons ਜਾਂ things ਨੂੰ general ਜਾਂ indefinite ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਹ exactly specify ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਕਿ ਕੌਣ ਜਾਂ ਕੀ refer ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Examples:
everybody, somebody, nobody, anybody, everyone, someone, no one, anyone, everything, something, nothing, anything, all, some, any, both, another, much, few, little
Example:
- Someone is knocking at the door.
- Everybody was happy.
ਇੱਥੇ Someone ਅਤੇ Everybody ਕਿਸੇ specific person ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।
9. Relative Pronouns — ਸੰਬੰਧਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
Relative Pronouns are used to connect a relative clause with a Noun or Pronoun mentioned earlier.
Relative Pronouns ਦੀ ਵਰਤੋਂ relative clause ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ mention ਕੀਤੇ ਗਏ Noun ਜਾਂ Pronoun ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Examples:
who, whom, whose, which, that
Example:
- The boy who won the prize is my friend.
ਇੱਥੇ who ਦਾ ਸੰਬੰਧ the boy ਨਾਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ relative clause ਨੂੰ main clause ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
10. Interrogative Pronouns — ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
Interrogative Pronouns are used to ask questions.
Interrogative Pronouns ਦੀ ਵਰਤੋਂ questions ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Examples:
who, whom, whose, which, what
Examples:
- Who is your teacher?
- Whom did you meet?
- Whose book is this?
- Which is your bag?
- What do you want?
ਇੱਥੇ who, whom, whose, which ਅਤੇ what questions ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਨ।
11. Exclamatory Pronouns — ਵਿਸਮਯਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ
What is used as an Exclamatory Pronoun when it expresses a sense of surprise, wonder or strong emotion.
What ਦੀ ਵਰਤੋਂ Exclamatory Pronoun ਵਜੋਂ ਉਦੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ surprise, wonder ਜਾਂ strong emotion ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Example:
- What! You have won the prize!
ਇੱਥੇ What surprise ਦਾ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ What ਨੂੰ Exclamatory Pronoun ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।