PSSSB Clerk Exam Paper Analysis 2026 (11 October 2026) – Free Paper PDF & Section-wise Breakdown

Official WhatsApp Channel – RankersChoice

Daily Current Affairs • Vocabulary • Exam Alerts • Punjabi Grammar • Punjab History & Culture

Stay updated, stay ahead – Get exam-ready with us!

Welcome to Rankers Choice (www.rankerschoice.com). Below is the comprehensive, publication-ready analysis of the Punjab Subordinate Services Selection Board (PSSSB) Clerk exam conducted on 11 October 2026. This detailed guide provides a full paper analysis, exact section-wise topic breakdowns, and a free downloadable PDF to help you strategize effectively for upcoming competitive exams like SSC, IBPS, and PSSSB.

PSSSB Clerk Overall Exam Pattern Overview

The PSSSB Clerk examination is divided into two distinct parts. The table below outlines the exact structural pattern of the exam:

Exam Component	Detailed Specifications
Part A: Punjabi Language	• Questions: 50 • Marks: 50 • Negative Marking: None • Nature: Qualifying Only
Part B: Merit Subjects	• Questions: 100 • Marks: 100 • Negative Marking: 0.25 Marks per wrong answer • Nature: Merit-Deciding
Total Examination	• Total Questions: 150 • Total Marks: 100

PSSSB Clerk Exam Part A Overview

Part A of the PSSSB Clerk exam is strictly qualifying in nature. Candidates must secure the minimum qualifying marks (typically 50% for all strudents) to be eligible for the evaluation of Part B.

Number of Questions: 50
Marks per Question: 1 Mark
Negative Marking: None
Merit List Impact: Marks obtained in Part A are not added to the final merit list. It serves solely as an eligibility filter.

PSSSB Clerk Exam Part A: Punjabi Grammar (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਆਕਰਣ)

ਨਾਂਵ (Noun):
- Q1: ਪਦਾਰਥ-ਵਾਚਕ ਨਾਂਵ (Material Noun) identification.
- Q2: ਭਾਵ-ਵਾਚਕ ਨਾਂਵ (Abstract Noun) identification (‘ਸੱਚ’).
- Q40: ਨਾਂਵ-ਭੇਦ (Types of Noun) – ਖਾਸ ਨਾਂਵ, ਪਦਾਰਥ-ਵਾਚਕ ਨਾਂਵ, ਇਕੱਠ-ਵਾਚਕ ਨਾਂਵ.
ਪੜਨਾਂਵ (Pronoun):
- Q3: ਨਿਸ਼ਚੇ-ਵਾਚਕ ਪੜਨਾਂਵ (Demonstrative Pronoun) vs. ਪੜਨਾਂਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ (Pronominal Adjective).
- Q21: ‘ਕੁਝ’ ਦੀ ਵਿਆਕਰਨਿਕ ਭੂਮਿਕਾ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ vs. ਪੜਨਾਂਵ).
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ (Adjective):
- Q9: ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਭੇਦ – ਸੰਕੇਤਵਾਚਕ, ਗੁਣਵਾਚਕ, ਸੰਖਿਆਵਾਚਕ.
- Q10: ‘ਇਹ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਯੋਗ.
ਕਿਰਿਆ (Verb):
- Q5: ਅਕਰਮਕ ਕਿਰਿਆ (Intransitive Verb) ਦੀ ਪਛਾਣ.
- Q6: ਮੁੱਖ ਕਿਰਿਆ (Main Verb) ਦੀ ਪਛਾਣ (‘ਸੁਣ ਲਈ’).
ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ (Adverb):
- Q7: ਕਾਲਵਾਚਕ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ (Adverb of Time) ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ.
- Q8: ਸਥਾਨਵਾਚਕ ਕਿਰਿਆ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ (Adverb of Place) – ‘ਜਿੱਥੇ’, ‘ਉੱਥੇ’.

PSSSB Clerk Exam Part A: Punjabi Vocabulary & Literature (ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ)

ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ (Synonyms & Antonyms):
- Q31: ‘ਉਦਮੀ’ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ (ਆਲਸੀ).
- Q32: ‘ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ’ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਸ਼ਬਦ (ਤ੍ਰਿਪਤੀ).
- Q33: ‘ਬਿਪਤਾ’ ਦਾ ਸਮਾਨਾਰਥੀ ਸ਼ਬਦ (ਮੁਸੀਬਤ).
ਮੁਹਾਵਰੇ ਅਤੇ ਅਖਾਣ (Idioms & Proverbs):
- Q34: ‘ਰੰਗੇ ਹੱਥੀਂ ਫੜਨਾ’ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ.
- Q35: ਮੁਹਾਵਰੇ ਦਾ ਸਹੀ ਅਰਥ (ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨਾ = ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ).
- Q36: ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਹਾਵਰਾ (ਉਲਟਾ ਚੋਰ ਕੋਤਵਾਲ ਨੂੰ ਡਾਂਟੇ).
- Q37: ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਹਾਵਰਾ (ਕਮਰ ਕੱਸਣਾ).
- Q38: ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁਹਾਵਰਾ (ਪੱਲਾ ਝਾੜਨਾ).
- Q39: ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਖਾਣ (ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਤਾਲੀ ਨਹੀਂ ਵੱਜਦੀ).
ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੰਕ (Months & Numerals):
- Q4, Q30: ਪੰਜਾਬੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ (ਚੇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਸਾਖ, ਜੇਠ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾੜ੍ਹ).
- Q11: ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ-ਅੰਕ ਨਾਲ ਮੇਲ.
- Q12: ਗੁਰਮੁਖੀ ਅੰਕ (6385 = ੬੩੮੫).
ਧੁਨੀ-ਵਿਗਿਆਨ (Phonetics):
- Q13: ਸਵਰ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਧੁਨੀ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ.
- Q14: ਅਲਪਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਣ ਵਿਅੰਜਨ (ਕ – ਖ).
- Q15: ਪੰਜਾਬੀ ਉਪਭਾਸ਼ਾਈ ਖੇਤਰਾਂ (ਪੂਰਬੀ/ਪੱਛਮੀ) ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ.

PSSSB Clerk Exam Part A: Sikh History, Culture & Punjab Heritage (ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਰਾਸਤ)

ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ:
- Q16: ਸਿੱਖ ਮਿਸਲਾਂ ਦਾ ਉਭਾਰ (18ਵੀਂ ਸਦੀ).
- Q41, Q42: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ (ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਨਤਾ, ਨਿਰਾਕਾਰ ਪ੍ਰਭੂ).
- Q43, Q44: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ (ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ, ਸੰਸਥਾਗਤ ਅਭਿਆਸ).
- Q45: ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ (ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ).
- Q46: ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਬੰਧ.
- Q47: ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸੰਪਾਦਨਾ (ਭਗਤ ਪੀਪਾ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ).
- Q48: ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥੀ (ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ).
- Q49: ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸਥਾਨ.
- Q50: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ (ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ).
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ:
- Q17: ਪਹਿਲੀ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਜੰਗ (1845-46).
- Q18: ਮੇਲਾ-ਸਥਾਨ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਦਰਭ (ਮਾਘੀ ਮੇਲਾ-ਮੁਕਤਸਰ).
- Q19, Q20: ਪੰਜਾਬੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਗਹਿਣੇ (ਸੱਗੀ-ਫੁੱਲ, ਨੱਥ, ਕੋਕਾ).

PSSSB Clerk Exam Part B Overview

Part B is the merit-deciding section of the examination. The final selection and ranking of candidates are based entirely on the scores achieved in this segment.

Total Questions: 100
Marking Scheme: 1 Mark for each correct answer.
Negative Marking: 0.25 Marks are deducted for every incorrect answer. Unattempted questions carry no penalty.

PSSSB Clerk Exam Detailed Part B Subject-wise Analysis

PSSSB Clerk Reasoning & Quantitative Aptitude

Total Questions: 25

Number Series & Missing Numbers: 2 Questions
Coding-Decoding & Blood Relations: 3 Questions
Logical Reasoning (Syllogism, Knights/Knaves Logic, Seating Arrangement): 4 Questions
Quantitative Aptitude (Averages, Percentages, Successive Discounts, CI vs. SI, Ratio & Mixture): 6 Questions
Statistics & Data Interpretation (Histogram, Mean/Variance, Table DI): 4 Questions
Computer/Spreadsheet Logic (Excel Formulas, COUNTIF, SUM): 2 Questions
Mathematical Puzzles (Clocks, Weighing Balance, Dice, Divisibility): 4 Questions

PSSSB Clerk Exam Indian Polity & Governance

Total Questions: 2

Constitutional Provisions (Money Bill definition under Article 110): 1 Question
Constitutional Amendments (44^th Amendment, Emergency Provisions): 1 Question

PSSSB Clerk Exam Economy & Environment

Total Questions: 4

International Agreements (India’s NDC under Paris Agreement, Montreal Protocol/Kigali Amendment): 2 Questions
Macroeconomics (J-Curve Effect on Trade Deficit, Balance of Payments: Capital vs. Current Account): 2 Questions

PSSSB Clerk Exam Science & Technology

Total Questions: 13

Space & Physics (ISRO EOS-05 Mission, Gravitational Waves, Higgs Boson): 3 Questions
Biology & Genetics (CRISPR-Cas9 Genome Editing System): 1 Question
Computer Fundamentals (NPU, Cache Memory, Compilers vs. Interpreters, Binary File Size calculation): 4 Questions
Software Applications (Excel VLOOKUP, OSI Model layers, MS Word Shortcuts, Excel Absolute Cell References, PowerPoint Slide Master): 5 Questions

PSSSB Clerk Exam History (Indian & Punjab)

Total Questions: 21

Ancient & Medieval History (Battle of Ten Kings/Dasharajna, Sufi Orders, Khanqah, Masands institution): 4 Questions
Modern Indian History (Freedom Struggle Chronology, Bardoli Satyagraha, Revolutionary Organizations, Santhal Rebellion): 5 Questions
Punjab History & Culture (Sikh Misls, Treaty of Amritsar 1809, Tripartite Treaty 1838, Battles of Guru Gobind Singh Ji, Kuka Movement, Pagri Sambhal Jatta): 7 Questions
Art, Literature & Heritage (Phulkari techniques, Lacquerwork artisans, Punjabi Vars, Gurbani inclusions in Guru Granth Sahib): 5 Questions

PSSSB Clerk Exam Geography & Environment

Total Questions: 4

Physical Geography (Western Disturbances, Khardung La Pass): 2 Questions
Regional Geography (Agro-climatic soil classification of SW Punjab, Chos of Punjab/Shivalik foothills): 2 Questions

PSSSB Clerk Exam Current Affairs & General Knowledge

Total Questions: 6

National Awards & Honors (Padma Awards 2026, Sahitya Akademi Award for “Luna”): 2 Questions
International Affairs (NATO 32nd Member, BRICS Summit 2026, Nobel Prize in Literature 2025): 3 Questions
Appointments & Firsts (First Woman Head of Geological Survey of India): 1 Question

PSSSB Clerk Exam Punjabi Language